انضباط اجتماعی و زندگی شهروندی

  سال‌های سال است که موضوع ترافیک و مسائل پیرامون آن در صدر اخبار رسانه‌های مختلف قرار دارد و ترافیک و معضلات آن به نوعی با زندگی شهروندی گره خورده است.

متأسفانه عدم مدیریت در بعضی موارد نه تنها موجب بی‌انضباطی در رانندگی در شهرها و جاده‌های کشور بلکه موجب گره خوردن ترافیک و مشکلات زیادی برای مردم شده است.علاوه بر این، چهره شهرها هم مخدوش شده و استرس‌ روانی برای اکثر شهروندان را در پی داشته است.
برای بهبود اوضاع ترافیک و جابه‌جایی مسافران و مقابله با بی‌نظمی‌های اخیر به وجود آمده در ترافیک تهران این روزها طرح انضباط اجتماعی بعد از اجرا در مناطق 3 و 12 شهر تهران در منطقه 6 از سوی نیروی انتظامی با مشارکت شهرداری تهران، سازمان بهزیستی، قوه قضائیه و وزارت بهداشت در محدوده این منطقه در حال اجراست که به گفته سردار رجب‌زاده، فرمانده انتظامی تهران نتایج مثبت اجرای این طرح در مناطق 3 و 12 علت اصلی استمرار و اجرایی شدن این طرح در مناطق دیگر شهر تهران است. فرمانده انتظامی تهران بزرگ با اشاره به این مطلب که این طرح در آینده نزدیک در تمام مناطق تهران اجرایی می‌شود، می‌گوید: نظم‌بخشی و ساماندهی پیاده‌روها، جمع‌آوری متکدیان و دستفروشان و ساماندهی ترافیک منطقه از جمله موارد اجرایی طرح مذکور است.
«افزایش نیروهای آموزش‌دیده و استفاده از پلیس‌های شخصی از ویژگی‌های اجرای طرح انضباط اجتماعی در منطقه 6 تهران است.» رجب‌زاده با اشاره به این مطلب می‌گوید: نیروی انتظامی با هرگونه بی‌نظمی و بی‌انضباطی نظیر پارک دوبله خودروها، پیاده و سوار کردن مسافر در مکان‌های غیرمجاز و موتورسواران متخلف به‌شدت برخورد می‌کند.
به عقیده بسیاری از کارشناسان ترافیک و حمل و نقل شهری، اجرای طرح انضباط اجتماعی در سه منطقه پرجمعیت تهران توانسته است تا میزان زیادی از مشکلات ترافیکی این مناطق کاسته و در راستای فرهنگ‌سازی ترافیک مفید و مؤثر باشد.
این موضوع را می‌توان با گذشت دو هفته از اجرای طرح مذکور در منطقه 6 و حوالی میدان انقلاب و تأثیر اجرای آن در وضعیت ترافیک این منطقه مشاهده کرد.
در اینجا این سؤال به وجود می‌آید که این اقدام نیروی انتظامی به تنهایی می‌تواند در درازمدت تأثیرات مثبتی بر روی ترافیک تهران داشته باشد؟!
اعتماد یک پدیده اجتماعی و عمومی است که نه تنها در تمامی روابط بین انسان و نهادها اعم از فردی یا گروهی شکل می‌گیرد، بلکه با امنیت عمومی جامعه نیز گره خورده است و رابطه تنگاتنگی با آن دارد.
در زمینه فعالیت‌های نیروی انتظامی هم اولین عامل مهم و تأثیرگذار در جلب اعتماد عمومی و موفقیت طرح‌های اجرایی، تقویت میزان مشارکت اجتماعی فعال و آگاهانه و تعامل مردم و پلیس در جامعه است.
عامل دیگر رشد کارایی سیستم است؛ بدین معنی که اگر مردم امید و احساس اثربخشی داشته باشند، مشارکت بیشتری می‌کنند. اگر مردم احساس کنند که تماس آنها با پلیس و اطلاع‌رسانی درباره همه ابعاد انتظامی، تأثیرگذار است، این کار را انجام می‌دهند.
از سوی دیگر جامعه باید همواره درجه‌ای از ثبات و امنیت را دارا باشد تا بتواند به سلامت دوران گذار را طی کند و این در حوزه اجتماعی و عمومی جز با داشتن پلیسی مقتدر و کارآمد ممکن نمی‌شود.
بنابراین هرچه نهاد پلیس عملکرد مناسب‌تری در جامعه داشته باشد زمینه‌ها و بسترهای لازم برای توسعه اجتماعی جامعه فراهم می‌شود. چرا که عملکرد مثبت و مؤثر پلیس در جامعه باعث افزایش ضریب امنیتی افراد شده، آنها را به مشارکت هرچه بیشتر در امور اجتماعی تشویق می‌کند.
اما مهم‌ترین مسأله در تأمین امنیت این است که همیشه نمی‌توان به نیروی پلیس متکی بود و مردم باید خود را در تأمین امنیت سهیم بدانند و در این باره تلاش کنند و این مشارکت می‌تواند در جهت برطرف شدن این مشکل مفید و مؤثر باشد.