فرسایش سرمایه اجتماعی و کاهش انصاف اجتماعی در ایران

 
● تعریف مفهومی سرمایه اجتماعی

دغدغه تنزل روابط اجتماعی از موضوعاتی است که به کرات در جامعهشناسی کلاسیک و معاصر به چشم میخورد. شاید بتوان گفت که تولد جامعهشناسی معلول نگرانی مربوط به روند رو به تنزل روابط اجتماعی در نتیجه صنعتی شدن و آغاز مدرنیت است. به نظر جورج زیمل، فرآیندهایی نظیر تقسیم کار فزاینده، عقلانیت مفرط، سلطه روزافزون و... سبب پیدایش دلزدگی و احتیاط در روابط اجتماعی موجود در کلانشهرها شده است. در حالت دلزدگی که میگوییم، فرد قادر به درک تفاوتها نیست. برای چنین فردی همه انسانها در یک سطح و بدون تمایز ظاهر میشوند، در این شرایط اهمیت زندگی از میان میرود، تمام امور و فعالیتها یکنواخت میشوند و رضایت از زندگی کاهش مییابد. احتیاط هم از دیگر ویژگیهای روابط اجتماعی در زندگی کلانشهری است. به موازات افزایش افراد و تراکم فیزیکی، روابط چهره به چهره کارکرد خود را از دست داده و جای خود را به روابط دیگری میدهند.

ادامه نوشته

آسیب شناسی اجتماعی زنان فرار از خانه

امروزه جوامع گسترده به دلیل پیچیدگیهای خاصی که در این نوع جوامع وجود دارد ، با مشکلات و مسائل فراوانی در زمینه های مختلف فرهنگی و اجتماعی روبرو هستند و همیشه همراه با پیشرفت با انواع آسیب های اجتماعی روبرو بوده اند . از جمله این آسیب ها می توان از ترک ناگهانی دختران از خانه یاد کرد ، که این مسئله در جامعه ما به دلیل وجود معیارها و هنجارهای دینی و خانوادگی ، یک نوع اسیب اجتماعی محسوب می شود که بایستی به دنبال ریشه یابی این مسئله باشیم . و به جای پاک کردن صورت مسئله به دنبال یافتن راه حلی مفید باشیم .

● مسئله شناسی فرار از خانه

▪ تعریف فرار :

فرار از خانه و اقدام به دوری و عدم بازگشت به منزل و ترک اعضای خانواده ، بدون اجازه از والدین یا وصی قانونی خود ، در واقع نوعی واکنش نسبت به شرایطی است که از نظر فرد نامساعد ،

ادامه نوشته

آسیب شناسی اخلاقی جامعه

 
اخلاق در دو شکل شخصی و اجتماعی آن، نه تنها مطلوب همه ادیان و مأموریت اصلی همه پیامبران الهی است، بلکه مطلوب ذاتی هر انسان سالم است. با این همه به علل و عوامل درونی و بیرونی، فضیلت های اخلاقی و هنجارهای پسندیده رفتاری که عقل و عقلا و شریعت بر آن تأکید می ورزند، دچار اختلال و بحران می شود. بدین ترتیب جامعه ای دچار بحران اخلاقی شده و هویت اصلی انسانی بودن خویش را از دست می دهد. نویسنده در این نوشتار بر آن است تا براساس آموزه های قرآنی، نگاهی به بسترها و زمینه های ایجادی آسیب های اجتماعی داشته باشد. آن چه به عنوان آسیب شناسی اخلاقی در این جا آمده، بازخوانی برخی از آیات قرآنی و تحلیل خداوند از آسیب های موجود در جوامع بشری در حوزه اخلاق فردی و اجتماعی است. با هم نخستین بخش این مطلب را ازنظر می گذرانیم.

● انسان، قابل تربیت و دگرگونی

کسی در اهمیت و ارزش اخلاق فردی و اجتماعی شک و تردید ندا

ادامه نوشته

ترفند متجاوزان به عنف را بشناسیم

با بررسی ۴۰ مورد تجاوز رسانه‌ای‌شده؛
ترفندهای متجاوزان جنسی را بشناسید
بررسی‌ها نشان می دهد که در ۶۵ درصد موارد، متجاوزان اقدام به ربودن قربانیان کرده‌اند. ۲۰ درصد متجاوزان هم در پوشش راننده تاکسی و مسافرکش و ۱۵ درصد در پوشش انواع مامور (کارشناس شهرداری، مامور اداره گاز، مامور نیروی انتظامی و...) اقدام به ربودن قربانی کرده‌اند

ادامه نوشته

نگاهی به علل رشد وندالیسم در جوامع شهری‌

نگاهی به علل رشد وندالیسم در جوامع شهری‌

وندالیسم یا تخریب اموال عمومی و سازه‌های شهری، سالانه میلیاردها دلار به تاسیسات خدماتی و رفاهی شهرهای کوچک و بزرگ دنیا خسارت وارد می‌کند و در کشور ما نیز با وجود ضعف آمارها در این باره، می‌توان ...

ادعا کرد میلیاردها تومان خسارت مادی و چند برابر آن خسارات معنوی به همراه دارد.

پیچیدگی‌ شوون وندالیسم، حوزه عمل آن و گستردگی دلایل به وجود آورنده این پدیده که در زمینه‌های علوم اجتماعی، روان‌شناسی، تربیتی، اقتصادی و ... مطرح است همواره مانعی پیش‌روی کارشناسان، مدیران شهری و متولیان دولتی و اجتماعی برای مبارزه با نتایج شوم آن محسوب می‌شود و متاسفانه در سال‌های اخیر با وجود اطلاع‌رسانی و تبلیغات فراگیر در حوزه شهرنشینی و فرهنگ شهروندی، این پدیده روندی رو به رشد دارد.

ادامه نوشته

خيابان‌خوابي شهرستاني‌ها در کنار بيمارستان‌هاي پايتخت

 
ادامه نوشته

جامعه شناسان و تعهد اخلاقی


آیا ما بعنوان جامعه شناس در وظیفه حرفه ای خود، تعهد اخلاقی خاصی داریم؟ زمانی که جامعه شناسی، علم و تخصص آکادمیک را با هم ادغام کرد، مدافعان این مسئله نگران بودند که دانشمندان علوم طبیعی آنها را جدی نگیرند

بویژه کنت و دورکیم اصرار داشتند که در جامعه شناسی نیز همانند علوم طبیعی روشی را اتخاذ نمایند که از طریق آن با دقت بیشتری به مطالعه و بررسی دلایل اجتماعی پدیده ها بپردازند.

این روش دیدگاه و حرکتی عقلانی را برانگیخت که جامعه شناسان کارکردگرا پیوسته آن را اظهار می کردند. بدین معنی که جامعه شناسان باید بی طرفانه به بررسی پدیده های اجتماعی پرداخته و نباید تحت تاثیر ارزش های شخصی خود قرار گیرند

ادامه نوشته

آسیب شناسی ناسزاگویی

 
فحاشی و دشنام یکی از پدیده های نابهنجار در مناسبات اجتماعی است. از طرفی با توجه به آثار روانی و اجتماعی دشنام در تخریب وجه ظاهری شخص و درنهایت تخریب شخصیت او اسلام نسبت به این موضوع حساسیت نشان داده و در آموزه های قرآن ضمن پرداختن به آثار تخریب و زیانبار آن، حکم حرمت را بر آن بار کرده است. در این نوشتار تلاش بر آن است تا نقش و کارکردهای دشنام در حوزه های روان شناسی و روان شناسی اجتماعی بازخوانی و تحلیل و تبیین قرآن از این موضوع ارائه گردد. اینک با هم آن را از نظر می گذرانیم.

● مفهوم دشنام و ناسزاگویی

یکی از نابهنجاری اجتماعی دشنام و فحش است. دشنام به معنای این است که دیگری را با گفتارها و سخنان ناسزا و ناروا و زشت مورد خطاب قرار دهند و مخاطب تحت تأثیر آن، واکنش انفعالی نشان دهد. دشنام در اصطلاح و کاربردهای عمومی شامل عیب جویی و گفتن عیب دیگران نیز می شود. بنابراین دشنام و ناسزاگویی هرگونه سخنی زشتی است که موجب رنجش شخص شود و تحت تأثیر آن منفعل گردد.

ادامه نوشته

آبگرفتگی در معابر و خیابانهای تهران

بارندگیهای اخیر موجب آبگرفتگی معابر و اکثر خیابانهای فرعی و اصلی کلانشهر تهران شد

ادامه نوشته

از حقوق شهروندی خود چه می‌دانیم؟ / قسمت هفتم





احترام به حقوق و آزادی‌های فردی در رسیدگی کیفری / بخش اول

در شمارهٔ پیش به پیگیری معانی برخی از کلمات حقوقی پرداختیم که هر شهروندی در دادگاه نیاز به دانستن آن‌ها دارد. این بحث مقدمه‌ای برای ورود به حوزه‌های اصلی حقوق شهروندی و دانستن آن بود. در این قسمت حقوق فرد در رسیدگی‌های کیفری را مورد بررسی قرار خواهیم داد با ذکر این نکته که روند رسیدگی به خواسته در دو دادگاه کیفری و مدنی کاملا از یکدیگر جدا است و هر کدام راه خود را طی می‌کنند که در حقوق کیفری به آن آیین دادرسی کیفری و در حقوق مدنی به آن آیین دادرسی مدنی می‌گویند. آنچه پیش رو دارید بخش کوچکی از آیین دادرسی کیفری خواهد بود.

پس از انتقال قدرت به «دولت» شاید یکی از وظایف اصلی حکومت تأمین آزادی‌های فردی است که با وضع قوانین و مقررات مناسب مانع تعرض دیگران به حقوق و آزادی‌های شخصی می‌شود. در اصل ۲۲ قانون اساسی آمده است:

«حیثیت، جان، مال، حقوق، مسکن و شغل اشخاص از تعرض مصون است مگر در مواردی که قانون تجویز کند.»

عبارت آخر اصل ۲۲ حکایت از جواز تعرض به آزادی‌های فردی داد اما نه خودسرانه بلکه در چارچوب قانون و تعریف شده.

قانونگذار برای تعرض قانونی به حریم خصوصی اشخاص (حقیقی یا حقوقی) ضوابطی را تعیین کرده است که به اختصار به آن‌ها می‌پردازیم.



ادامه نوشته

از حقوق شهروندی خود چه می‌دانیم؟ / قسمت ششم

اشاره

حقوق بشر و حقوق شهروندی مجموعه‌ای از فعالیت‌ها است که قصد دارد به یک واقعیت اجتماعی تبدیل شود.

در قسمت قبلی این سلسله یادداشت‌ها به بررسی چند وازهٔ مهم حقوقی پرداختیم که در آموزش حقوق شهروندی، فرایندی فراگیر و جدی است و در سطوح مختلف باید انجام بپذیرد. آموزش شهروندی افراد جامعه را نسبت به حقوق و وظایفشان آگاه می‌کند. شهروندان آموزش دیده، شهروندان آگاهی نسبت به مسایل شهری هستند و مطالباتشان نیز به دلیل داشتن آگاهی از موضات شهری منطقی و شفاف است. در قسمت قبل به بررسی مفاهیمی پرداختیم که در دعاوی شهروندی دانستن آن بسیار مهم خواهد بود و در این قسمت آن را ادامه خواهیم داد.


حق مالی

حق مالی حقی است که صاحب مال نسبت به استفاده از مال به پول خواهد رسید. دعاوی مالی، همواره به طور مستقیم واجد آثار مالی است.


حق غیر مالی

حق غیر مالی آن است که اجرای آن، منفعتی که مستقیما قابل تقویم به پول باشد ایجاد ننماید، مانند حق زوجیت و امثال آن. بعضی از حقوق غیر مالی هستند که غیر مستقیم ممکن است ایجاد حقی بکند که قابل تقویم به پول باشد ولی این امر آن را حق مالی نمی‌گرداند. حق غیر مالی امتیازی است که هدف آن رفع نیازمندی‌های عاطفی و اخلاقی انسان است. موضوع این حق روابط غیر مالی اشخاص است و ارزش دادوستد را ندارد و به طور مستقیم، قابل ارزیابی به پول و مبادله با آن نیست.

بنابراین دعاوی زوجیت، ابوت، بنوت، دعوای الزام به انجام تعهدات و وظایف قراردادی و قانونی غیر مالی بلاتردید غیر مالی است.


ادامه نوشته

از حقوق شهروندی خود چه می‌دانیم؟ / قسمت پنجم

واژگان مهم در رسیدن به حقوق شهروندی

آموزش الفبای حقوق شهروندی

از آنچه تا به امروز گفتیم، اینطور بر می‌آید که آموزش حقوق شهروندی بطور غیر رسمی در خانه یا محل کار یا کارگاه‌های آموزشی و یا بطور رسمی بصورت سرفصل درسی مجزا در مدارس و حتی مدارس ابتدایی و یا بصورت رشته تحصیلی دانشگاهی، در واقع به شهروندان می‌آموزد که چگونه یک شهروند فعال، آگاه و مسئولیت‌پذیر باشند. در واقع مبنای این آموزش‌ها پرورش یک شهروند نمونه یا شهروند خوب یا ارائه یک الگوی شهروندی نیست بلکه به آنان می‌آموزد که چگونه تصمیمات خود را با توجه به مسئولیت‌هایشان در قبال اجتماع و زندگی فردی خود اتخاذ کنند. در ادامهٔ این مبحث به طور کلی و مختصر به جزئیات مهمی از حقوق شهروندی می‌پردازیم که دانستن آن برای هر یک از ما مفید است و در دعاوی (خصوصا دعاوی حقوق خصوصی از جمله چک، کلاهبرداری و...) به کار خواهد آمد. برای شروع در ابتدا چند وازهٔ کلیدی حقوقی را که دانستن آن برای یک حرکت درست در دعاوی لازم است را بررسی خواهیم کرد.


ادامه نوشته

از حقوق شهروندی خود چه می‌دانیم؟ / قسمت هشتم




احترام به حقوق و آزادی‌های فردی در رسیدگی کیفری / بخش دوم

تا جایی دانستیم که حضور برای تفتیش منزل با حفظ مقررات و در صورت اجازهٔ قاضی و با نامه کتبی خواهد بود و حفظ احترام فرد مظنون از اوجب واجبات است. در این قسمت ادامه حقوق فرد را در رسیدگی کیفری بررسی خواهیم کرد:

اصل ۳۲ قانون اساسی می‌گوید: «هیچ کس را نمی‌توان دستگیر کرد مگر به حکم و ترتیبی که قانون معین می‌کند. درصورت بازداشت، موضوع اتهام باید با ذکر دلایل بلافاصله کتباً به متهم ابلاغ و تفهیم شود و حداکثر ظرف ۲۴ ساعت پرونده مقدماتی به مراجع صالحه قضائی ارسال و مقدمات محاکمه در اسرع وقت فراهم گردد. متخلف از این اصل طبق قانون مجازات می‌شود.»

از مفاد این ماده اینگونه برمی آید که:

۱. مقام قضائی نباید کسی را احضار یا جلب کند مگر آنکه دلایل کافی برای احضار یا جلب موجود باشد.

ادامه نوشته

افزایش جرم به دلیل کاهش سرمایه اجتماعی


ارزش ها و هنجارهای اجتماعی در طول تاریخ بشریت، همواره در معرض تغییر و تحول بوده است و در مورد جوامعی که صنعتی شدن و نوسازی اقتصادی را تجربه کرده اند، تغییرات، هنجارها و ارزش های اجتماعی به موازات شروع روند فوق افزایش یافته است.

کشور ما نیز در سال های اخیر به خاطر یک سری برنامه های توسعه شاهد تغییر هنجارهای اجتماعی بوده است و با از بین رفتن هنجارهای غیررسمی اهمیت زندگی از میان رفته و تمام امور و فعالیت ها یکنواخت شده و نیز رضایت از زندگی کاهش یافته است.

از طرف دیگر نهادهای جایگزینی نیز برای تولید این هنجارها و روابط متقابل اجتماعی در شرایط جدید جامعه ایجاد نشده است.

ادامه نوشته

فردیت سازی شدن و کاهش سرمایه اجتماعی خانواده ایرانی

فردیت سازی شدن و کاهش سرمایه اجتماعی خانواده ایرانی
رویارویی سنت و مدرنیته تبعاتی را با خود به ارمغان آورده است که تاثیرش در همه ابعاد زندگی جوامع بشری به چشم می خورد ودر این میان بی تردید ،جامعه ایران و نهاد های اجتماعی وبالاخص نهاد خانواده تغییراتی را در خود پذیرفته اند ،تغییراتی که به گفته بعضی از کارشناسان خانواده ها را تامرز فرو پاشی و از هم گسیختگی پیش برده استدر میان تاثیرات بسیار مدرنیته و تجددگرایی بر جامعه ایران،مسئله فردگرایی و به نظر من،فردیت سازی شدن خانواده ها وبالطبع کاهش سر مایه اجتماعی قابل بحث وبررسی می باشد،مسئله ای که این روز ها در خانواده های ایرانی معضل و مشکلی شده است وبه بواقع اعضای خانواده علی القاعده در کنار هم ،اما بدون هیچ گونه محورهای فکری مشترک که به بحث وبررسی آن بپردازند،زندگی می کنند و درحقیقت به گفته گیدنز افکار افراد در جا های دیگر سیر می کند و با ایده ها و اشتراکات دیگری در جوامع دور ارتباط دارد و به عبارتی از بین بردن جدایی زمان و مکان از بدیهی ترین پیامد های تجدد گرایی بر افکار و رو حیا ت خانواده

ادامه نوشته

آسیب شناسی تبلیغ

آسیب شناسی تبلیغ
● مفهوم لغوی تبلیغ :

تبلیغ واژه ای عربی از باب تفعیل و معنی لغوی آن رساندن و رسانیدن است.

● مفهوم اصطلاحی :

تبلیغ به ویژه تبلیغات نوین ، تلاشی است پیگیر برای ایجاد یا شکل دادن رخدادها به منظور تحت تاثیر قراردادن روابط عامه مردم با کاری فکری یا گروهی .

در واقع می توان گفت تبلیغات ، کوشش کم و بیش عمدی و سنجیده است که هدف نهایی آن نفوذ در عقاید یا رفتار افراد برای تامین مقاصد از پیش تعیین شده می باشد

اما شاید بلیغ ترین تعریف در این زمینه عبارتست از :

ـ رساندن مجموعه اطلاعاتی به مخاطب به منظور اقناع و برانگیختن احساسات وی به

ادامه نوشته

آسیب شناسی توسعه

از نگاه این مقاله توسعه را می توان در دو بعد نگرشی و ساختاری مورد مورد توجه قرار داد . راه برد نخست بر تحول و باز نگری در حیطه نگرش ها در حوزه فکری کلان جامعه تکیه می کند و به باز تعریف مفاهیم اساسی تعلیم و تربیت می پردازد . پذیرش اندیشه ها و تفاوت ها، مدارا و انعطاف اساس این راه برد است . راه برد دوم تغییر در ساختارهای آموزشی و تربیتی را مد نظر قرار می دهد و بر توسعه کمی و کیفی با تأکید بر تحول در ساختارهای مدیریتی به سوی مدیریت های متخصص و عمل گرا تأکید می ورزد .

● اهمیت موضوع:

امروزه، تقریباً تمام کسانی که به هر نحو طرفدار توسعه و اصلاحات هستند در همه

ادامه نوشته