آسیب های اجتماعی

تاحدودی می توان این كاررا انجام داد در خصوص پیش بینی هوا به سه عامل احتیاج داریم. یك اینكه بفهمیم پش بینی هواشناسی چیست؟ دوم اینكه پیش بینی تولید آلودگی در منطقه مود نظر چگونه است. و مورد سوم اینكه پیش بینی آلاینده هایی كه ازمناطق دیگر وارد منطقه مورد نظر می شوند چگونه است. در بحث آلودگی هوا ما با سه پاراتر درگیر هستیم.كه پارامتر پیش بینی هواشناسی یكی از اركان آن است.به لحاظ علمی امكان پیشبینی آن هست.اساساٌ ابزاری هم برای این كار در اختیار داریم اما مشكل این پیش بینی به ذراتی باز می گردد كه از مناطق دیگر می اید و ما نمی توانیم پیش بینی بر میزان آلاینده هایش داشته باشیم. زیرا نمی دانیم آلودگی از چه سمتی می آید و عراق چه میزان بیابان دارد.در زمستان سال گذشته بخاطر اینكه آلودگی ها مختص شهر تهران بود می توانستیم آلودگی هوا ی دو روز بعد را نیز اعلام كنیم.مشكل ما در ضعف ساختار اطلاعاتی است.

در چند روز گذشته و ماه های پیش وضعیت آلودگی چگونه بود؟

از ابتدای سال تا كنون تهران هوای پاك نداشته است.

علت چیست ؟ بهرحال ازابتدای سال تا كنون بارندگی هم دشته ایم؟

اما این بارندگی ها نیم ساعت هم تداوم پیدا نمی كنند. اما در تهران هر لحظه دود و آلودگی در حال تولید است.ما در این مدت غبار ودود را باهم داشته ایم.این ها همان غبارهایی هستند كه درسال گذشته نیز با آن روبرو بودیم با این تفاوت كه این غبار هم منشاء داخلی و هم منشاء خارجی دارند . معمولاً در زمستان منشاء آلودگی هایمان منشاء داخلی دارد.زیرا هوا ساكن است پس در نتیجه آلودگی انباشته می شود. اما در فصل هایی مانند بهار و تابستان شاهد حركت جریانهای هوا راهستیم، در نتیجه با آلودگی های هوا مواجه می شویم.سرعت این جریانات هم بالاست یعنی اگر اتفاقی در عراق و خوزستان بیفتد به سرعت به تهران كشیده می شود.

منشاء این آلودگی ها شناسایی می شود؟ گویا دولت همچنان معتقد است ۲۰% خودرو ها دودزا هستند؟

البته منظور از این اعلام ۲۰% دود مرعی خودرو ها است.بقیه اتومبیل ها هم آلودگی ایجاد می كنند.البته در این میان آلودگی های خانگی و كارخانجات نیز وجود دارد .اما سهم خودروها در آلودگی بیشتر است یعنی چیزی در حدود ۷۰% آۀودگی هوا به خودروها باز می گردد..به هر حال منابع آن كاملاً مشخص است.مهم این است كه اقدامات پیشگیری را انجام دهیم.

یعنی در این میان استاندارد های در نظر گرفته شده خودرو ها در ساخت آن لحاظ نشده است ؟

نه در حال حاضر خودرو ها با یك استاندارد خاصی تولید می شوند.در مقایسه سطح الاینده مونو اكسید كربن به نسبت سال ۸۰ و ۸۱ به مراتب پائین تر آمده است.زیرا خودروها با استاندارد تولید شده اند.مهم این نكته نیست كه زمان خروج از كارخانه شرایط آن به چه شكلی است مهم در این میان میزان پایداری استاندارد آن است. یعنی شرایطی پیش نیاید كه خودرو پس از ۶ ماه از استاندارد خارج شود.یكی از ابزار های كنترولی آن معاینه فنی خودرو است.

موتور سیكلت ها چگونه كنترل خواهند شد.

در بحث موتور سیكلت هم وضع به همین منوال است. معضل اصلی آلودگی های ما موتور سیكلت ها هستند.زیرا بدون هیچ امكان كنترولی ساخته می شوند.بجز آلودگی هوا این وسیله ها آلودگی صوتی بالایی ایجاد می كنند.متاسفانه آنها تابع هیچ معاینه فنی هم نیستند.این وسیله با تكنولژی نسل قدیم و استانداردهای چهل سال پیش ساخت و استفاده می شود. موتورسیكلت های چالش بزرگی درآلودگی هوا ایجاد می كنند.

در جلسه ای كه با موضوع معاینه فنی انجام شده شما بر كم شدن زمان معاینه فنی تا یك سال اصرار داشتید ولی مخالفین شما قصد دارند تا این زمان را تا پنج سال افزایش دهند.این اختلاف نظر ها بر چه اساسی صورت گرفته است.

ما نمی دانیم كه مخالفین ما برچه اساسی تاكید بر افزایش این زمان تا پنج سال دارند.باید پایه مطالعاتی و علمی داشته باشند تا بر اساس آن اعلام نظری صورت گیرد.اما حدس و گمان من بر این اساس است كه خودرو سازان این نوع فكری را القاء كرده اند. آنها معتقد هستند كه اتومبیل های تولیدیشان قادرند تا پنج سال استاندارد های اولیه را حفظ كنند.بهرحال تا زمانی كه معاینه فنی نباشد این گفته ها ثابت نخواهد شد.این بخشی است كه ما نسبت به آن مشكوك هستیم. به نظر من حداكثر زمانی كه در شرایط فعلی خودرهای تولید داخل می توانند بر استاندارد بمانند دوسال است.در این جلسه سازمان حفاظت از محیط زیست ،راهنمایی و رانندگی ،شهرداری تهران،استانداری تهران حضور داشتند و هر چهارنفر آنها اعلام كردند كه مخالف افزایش این زمان هستند.جالب اینجاست كه از این چهار نفر یك نفر مجری ، دیگری ناظر، دیگری از كسانی است كه در مواقع بحرانی آلودگی هوا تصمیم گیر می كند.از سوی دیگر سازمان محیط زیست هم متولی است.هر چها نفر می گویند از ما سئوالی پرسیده نشده است. این اعضا همگی عنوان داشتند كه كلیات طرح خوب بوده اما مصوبه پنج ساله شدن معاینه فنی تلخ بوده است.

اگر پس از سه سال برای تنظیم موتور اتومبیل تولید داخل به نمایندگی های پس از فروش مراجعه كنید.اعلام می كنند نیازی به تنظیم موتور ندارد.در حالی كه عنوان شده پس از هر بیست هزار كیلومتر موتور باید تنظیم شود.حتی اگر اصرار كنید كه قصد دارید هزینه آن را بپردازید تا موتور تنظیم شود هم قبول نمی كنند.

خودرو های نسل جدید به علت داشتن سیستم كنترل مدیریت هوشمند این امكان را دارند تا سیستم خود را تنظیم كند. اما یكسری قطعات مصرفی باید در این مدت تعویض شود.مهمترین نكته ای كه در معاینه فنی بر آن تاكید داریم مولد كاتالیزوری و واكنش گرهای شیمیایی اگزوز است.این قطعه گازهای آلاینده را مانند هیدروكربن های نسوخته و ازت را به گازهای بی اثر تبدیل می كند. معاینه فنی یكی از اهرم های كنترول كننده این مسئله و قطعه است.

این همان مولدی است كه نیروی انتظامی اعلام می كرد بر روی خودرو ها وجود ندارد؟

نه نیروی انتظامی اعلام كرده بود كه كنیستر بر روی خودرو ها نسب نیست. كنیستر قطعه ای است كه برگردان كننده بخار های بنزین است دوسال پیش یكی از خودرو سازان بخاطر صرفه جویی در قیمت خودرو این قطعه را از خودرو های تولیدی اش برداشته بود.این قطعه را همه خودرو سازان روی خودرو هایشان نصب می كنند. زیرا وجود كنیستر یكی از الزامات تست یورو ۲ است.

این الزامات را همه خودرو های تولید داخل ما دارند؟

بله باید پیش از تولید این استاندارد ها را لحاظ كنند.سازمان محیط زیست هم در این باره نظرت می كند. قبلاٌ نداشتند اما الان همه خودروهای جدید دارند

در سال گذشته مسایل مختلفی در باره استاندارد نبودن بنزین مطرح شده بود.بالاخره بنزین ما استاندارد است یا خیر؟

درباره بنزین دو مورد مطرح می شود.در ابتدا باید دید بنزین های تولیدی ما به نسبت خودروهای تولیدت داخلی و خارجی چگونه است.در این مدت مبحثی در خصوص بنزین های تولیدی در پتروشیمی مطرح شده بود.واحد های پتروشیمی تركیبات btx تولید می كند. این تركیبات بسیار خوب می سوزند و خواص به سوزیشان بهتر از بنزین است اما در هنگام سوختن تركیبات سمی و هیدروكربن های سرطان زا ایجاد می كند. در تهران میزان این ذرات سرطان زا در تستهای مختلف و نمونه گیری ها از جایگاه های مختلف اندازه گیری شده است. در نهایت به این نتیجه رسیدیم كه بنزین مصرفی در این دوره آلودگی تهران از همان نوع بنزین پیشین بوده است.شاید بنزینی كه از پتروشیمی به دست می آید در شهرستان ها استفاده شده باشد.اما مطمئن هستیم كه در تهران استفاده نشده است.زیرا بسیاری از بنزین های مصرفی تهران را پالایشگاه تهران تولید می كند.

بنزین های پالایشگاهی كه سالها استفاده می شود نیز مشكلات فراوانی دارد .خودرو های نسل جدید ما همگی باید بنزین بدون سرب بسوزانند.اما چند درصد مردم بنزین سوپر استفاده می كنند.زیرا بنزین های معمولی در بهترین حالت حدود ۲۰% آلودگی دارد. اگر خودرویی ،استاندارد یورو ۲ داشته باشد و از بنزین معمولی استفاده كند این ۲۰% الودگی را خواهد داشت.بنابر این سوخت عامل موثری در آلودگی هوا است.عوامل مختلفی باعث ایجاد آلودگی هوا می شود سوخت ، خودرو های فرسوده ،موتور سیكلت ها ودیگر موارد مجموع عواملی هستند كه باعث آلودگی هوا می شوند.. اگر بهترین سوخت دنیا را در موتورسیكلت ها بریزیم میزان آلودگیشان با سوخت های فعلی هیچ تفاوتی نخواهد داشت.

سوخت های مصرفی در كشور باید اكتانش بالا برود،میزان تركیبات آروماتیك و گوگرد آن نیز پائین بیاید.تمام این عوامل باید انجام شود تا آلاینده های سوخت ما كاهش یابد.

یعنی میزان آلاینده های این دو بنزین تا این حد تفاوت دارد؟

مجموع سه آلاینده هیدروكربون های نسوخته ، مونواكسید های كربن و اكسیدان ازت همواره در استاندارد یورو ۲ مطرح است.اگر بنزین سوپر استفاده نشود حدود ۲۰% این آلاینده ها افزایش پیدا می كند.

متاسفانه اگر مصرف روزانه سوخت در تهران را ۱۲ میلیون لیتر در نظر بگیریم مصرف بنزین سوپر حدود یك میلیون لیتر است و این یعنی آلودگی هوایی كه بطور ثابت وجود دارد.

بله دقیقاً درست است.در این حالت خودروهای تولید داخلی و خارجی با مصرف بنزین معمولی همگی آلایندگی دارند.خودرو های نسل جدید ضریب تراكم بالایی دارند بنزین به خوبی می سوزد و لی در پیكان كاربراتوری حتی اگر بنزین سوپر هم ریخته شود هیچ تفاوتی در تولید آلودگی اش ندارد.

ممكن است در سال جاری هم شرایط حاد آلودگی در شهر تهران داشته باشیم؟

بله امسال هم با مشكلات آلودگی هوا مواجه خواهیم بود.حتی ممكن است زودتر این شرایط ایجاد شود.در سال جاری ۲۴ روز شرایط ناسالم هوایی و آلودگی داشته ایم.این در شرایطی است كه همه ساله بهترین شرایط هوایی را در فصل بهار داریم .اما امسال ۲۴ روز شرایطمان بالاتر از شرایط استاندارد بوده است .در این میان تنها ۳۱ روز شرایط مناسب داشته ایم.اما شرایط پاك نداشته ایم

سال گذشته مدت زمانه ۱۰ ساله ای كه برای رسیدگی به وضعیت آلودگی هوا گذاشته شده بود را پشت سر گذاشتیم اما شما عنوان می دارید كه امسال هم با مشكل آلودگی هوا روبرو خواهیم بود.

سال پیش كه بحث آلودگی هوا بسیار جدی شد همه مسئولان و نمایندگان مجلس در این خصوص اظهار نظر كردند و قصد داشتند تا برنامه جامع آلودگی هوا را ارائه دهند. پیش نویس آن هم در این خصوص انجام شد.اما علت اجرای نشدن آن را نمی شود فهمید ایا قدرت اجرایی محیط زیست ضعیف است و یا حرف آنها پیش نمی رود و... تا امروز این طرح تصویب نشده است . نیاز كشور در بحث محیط زیست خروج از حالت روزمرگی است. تا زمانی كه روز مره هستیم و كارهای اساسی انجام نمی دهیم نمی توانیم قوانین را اجرا كنیم.ما مجموعه ای از قوانین تلمبار شده داریم.مثلا ممنوعیت تردد خودروها بر اساس سن كه هرگز اجرایی نشد. گویا چون آلودگی هوا در لحظه كسی را نمی كشد و در فصل بهار و تابستان هم به فراموشی سپرده می شود كسی هم در باره آن صحبت نمی كند.حتی در مواردی به ما هم اعتراض می كنند كه شهرداری به سراغ وظایف دیگرش بپردازد لازم نیست به آلودگی هوا بیندیشد. اما رسیدگی به وضع آلودگی هوا تهران یك همت ملی می خواهد.

از نگاه شما خودروهای فرسوده چه خودروهایی هستند كه در آلودگی هوا نقش دارد؟

به نظر ما خودروهای زیر ۸۲ فرسوده هستند. اساساً خودروهای كاربراتوری فرسوده هستند زیرا سریع از تنظیم خارج می شوند.برخی از خودروها كاتالیزورهایشان فاسد شده است و از همه مهمتر همه متورسیكلت ها باید از رده خارج شود.باید به سمت استفاده از موتورسیكلت های برقی حركت كنیم. آمار های ارائه شده روزانه است اگر این آمارها در سال ارائه شود وضعیت آلودگی هوا به مراتب بدتر است. اگر سالانه آمار ارائه شود وضعیت آلودگی هوای تهران بسیار خطر ناك است. استاندارد های روزانه شرط لازم هواست اما استاندارد سالانه شرط كافی آن است.

شما به غیر از كنترل هوا چه وظایف دیگری دارید؟

كار اصلی ما در مجموعه شهرداری سنجش آلودگی هوا ، صدا است و بازوی علمی و تحقیقاتی در شهرداری هستیم. حتی شبكه های صدایی در تهران داریم كه هنوز محیط زیست این شرایط را ندارد

شرایط آلودگی صوتی تهران چگونه است؟در چه رده ای قرار داریم و چه كارهایی برای آن باید انجام شود. و مرحله خطرناكش در چه شرایطی پیش خواهد آمد؟

آلودگی صدا در تهران از هوا به مراتب بدتر است. اما صدا را بخاطر محله ای بودن می توان ساده تر كنترول كرد. این محله ای و منطقه ای بودن یكی از ویژگی های آن نسبت به آلودگی هوا بحساب می اید.زیرا گرد و غباری كه از عراق می آید سبب آلودگی در تهران می شود. آلودگی صوتی را با چند اقدام می توان كنترول كرد.موضوع اول كنترول منابع صوتی مانند خودروها و موتورسیكلت ها است. در سالهای گذشته این وسایل نقیه بدون هیچ كنترول صدا و استاندارد صدایی تولید می شد.سال گذشته پیشنهادی هم به شورای شهر و سازمان محیط زیست در خصوص استاندارد شدن صدای متور سیكلت ها ارائه دادیم.در مرحله دوم كوشیدیم تا نحوه ساخت و سازها را كنترول كنیم یعنی از موادی استفاده كنیم تا آلودگی صدا را كاهش دهد. مورد سوم اینكه بین گیرنده و تولید كننده صدا مانع ایجاد كنیم . مانند ایجاد دیوارهای صوتی در بزرگراه ها و اتوبانها ما اولین ارگانی بودیم كه این دیوارها را در اتوبان چمران ایجاد كردیم. شاید بگویند كه متولی كاهش آلودگی هوا و صدا سازمان محیط زیست است اما ما در كنترول آلودگی هوای تهران همواره در پی این هستیم در پی راهكار ها باشیم. علارقم اینكه در هیچ كجای قانون نامی از كنترول كیفیت هوا نشنیده اید.اما تلاش ما این است كه این گونه كارها را انجام دهیم.

دیوار های صوتی چه ویژگی هایی باید داشته باشند؟

این دیوار ها باید ارتفاع بلندی داشته باشند.حد اقل این ارتفاء پنچ تا هفت متر است.یكی از ویژگی های این دیوار ها در جنس و متریال استفاده شده و دیگر مورد طراحی آن است.البته در همه بزرگراه ها نمی توان این كار را انجام داد. به عنوان مثال در بزرگراه نواب بخاطر بافت شهری و ساختمان هایش نمی توان این كار را انجام داد.صدا معمولاً یك خط سیر مستقیم دارد پس بیشترین تاثیرش را بر طبقه های اول تا سوم می گذارد. در اتوبان چمران چون ارتفاع ساختمان ها كوتاه بوده با هزینه شهر داری این كار انجام شد.

در حال حاضر آلودگی صوتی خودروها چگونه است؟

با بررسی های انجام شده است. در رده اول خودرو های نسل قدیم قرار دارد. پس از این نسل قدیم خودروها پراید و پس از آن پژو ۴۰۵ قرار دارد. اگر در داخل خودروهای نسل جدید بنشینید صدای كمتری از اگزوز و موتور احساس می كنید. از سوی دیگر حدود ۵۰% آلودگی صوتی ما بخاطر موتور سیكلت ها است.

طرح گاز سوز شدن خودرو ها در تهران به نتیجه رسیده است یا خیر؟ بهر حال گفته می شود گاز هم سرطان زا است.

ما معتقدیم گاز سوحت پاكی است. این گاز همان گاز شهری است كه در منازل هم استفاده می شود. اگر اجاق گازی با نفت كار كند دچار سردرد می شوید اما وقتی با گاز كار می كنید دچار سردرد نمی شوید.پس سوخت پاكی است اما در گاز سوز كردن خودرو باید تمام عوامل را لحاظ كرد. باید شرایط موتور برای گاز سوز بودن طراحی شود. از سوی دیگرمولد كاتالیزوری مانند آنزیم عمل می كند و باید برای مواد سوختی لازم خودش متناسب باشد.نمی شود كه خودرو بنزینی را با همان كاتالیزور گاز سوز كرد.پس باید این دو را در شرایط مساوی قیاس كرد.گاز ذرات سرطان زا ندارد. ما در زیرساخت های استفاده از گاز دچار مشكل هستیم. در این میان می توان به تامین قطعات و تكنولژی آن اشاره كرد.البته در كشورمان كارهای زیادی انجام داده ایم اما شتاب آن خوب نبوده است.متاسفانه از آنجایی كه نمی توانیم بر تكنولژی نظارت داشته باشم تكنولژی را قفل می كنیم.در همه جای دنیا موتور سیكلت های دو زمانه تولید می شود اما مسئولین كشورمان اعلام كردیم كه ساخت و استفاده از موتور سیكلت های دو زمانه ممنوع است.زیرا نمی توانیم آلودگی آن را كنترول و نظارت كرد.